Hollanda hükümeti, 15 Eylül Salı günü, törenlerle dolu Prinsjesdag (Prensler Günü) kapsamında önümüzdeki yıllara ilişkin mali yol haritasını açıkladı. Maliye Bakanı Eelco Heinen (VVD), saat 15.30’da Temsilciler Meclisi’ne (Tweede Kamer) 2027 Bütçe Memorandumu’nu (Miljoenennota) ve Vergi Planı paketini sundu. Açıklanan düzenlemeler, Hollanda’da yaşayan milyonlarca kişiyi doğrudan etkileyecek çeşitli mali ve vergisel değişiklikler içeriyor.

Jetten hükümetinin bütçe stratejisi

Prinsjesdag öncesinde bütçe planlarının basına sızması Hollanda’da uzun yıllardır devam eden bir gelenek. Ancak bu yıl planlar, D66, VVD ve CDA arasındaki zorlu müzakerelerin sona ermesinden 24 saat bile geçmeden RTL’nin gizli belgelere ulaşmasıyla alışılmadık derecede erken ortaya çıktı.

“Refahı Yeniden Kazanmak” (Welvaart opnieuw verdienen) başlığını taşıyan ve Jetten liderliğindeki azınlık koalisyonu tarafından hazırlanan bütçe, özellikle yapısal reformlara, sosyal devlet harcamalarının sınırlandırılmasına ve savunma kapasitesinin genişletilmesine odaklanıyor.

Hükümet, satın alma gücünü desteklemek amacıyla 1,5 milyar euroluk bir paket açıkladı. Ancak ayrıntılı mali tablolara göre tablo daha sıkı: Ortalama satın alma gücünün 2027’de yüzde 0,1 azalması bekleniyor. Çalışan ailelerin ise hükümet dönemi boyunca toplamda yaklaşık 12 milyar euroluk net vergi artışıyla karşı karşıya kalacağı belirtiliyor.

Hollanda ekonomisinin gerçekleri ve uzmanların eleştirileri

Mali yükün ağırlıklı olarak çalışan hanelerin üzerine bırakılması, buna karşılık servet ve tüketimin daha az vergilendirilmesi, önde gelen ekonomi kurumlarının eleştirilerine neden oldu.

de Volkskrant’ın aktardığına göre, Hollanda Ekonomik Politika Analiz Bürosu (CPB), Hollanda Merkez Bankası (DNB) ve Maliye Bakanlığı’ndaki uzmanlar, Hollanda’da emeğin aşırı vergilendirildiği; buna karşılık servet, şirket kârları ve tüketimin yeterince vergilendirilmediği konusunda defalarca uyarıda bulundu.

Hollanda hükümeti idari maliyetleri nasıl azaltmayı planlıyor?

Maliye Bakanı Eelco Heinen, bütçe açığını Avrupa Birliği’nin yüzde 3’lük sınırının altında tutmak ve aynı zamanda şirket vergilerini artırmamak için bazı muhasebe tedbirlerine başvurdu. Ancak bu yöntemler eleştirilere konu oluyor.

Bunlardan biri, bakanlıkların personel eksiklikleri nedeniyle bütçelerinin tamamını zamanında harcayamayacağı varsayımına dayanarak 3 milyar euroluk tasarrufun bütçeye şimdiden dahil edilmesi. Hollanda’da “onderuitputting” olarak adlandırılan bu durum, bütçenin öngörülenden daha az harcanması anlamına geliyor.

Hükümet ayrıca kamu çalışanlarının sayısını azaltmayı planlıyor. Bu kapsamda 2028 ve 2029 yıllarında hızlandırılmış personel azaltımıyla toplam 400 milyon euro tasarruf edilmesi, 2030’dan itibaren ise yıllık tasarrufun 1 milyar euroya çıkarılması hedefleniyor.

Ancak CPB, daha önce benzer personel azaltma planlarını “gerçekçi değil” şeklinde değerlendirmişti.

Hollanda’nın 2027 Vergi Planı’na genel bakış

Hükümetin 2027 yılı için hazırladığı vergi önerileri, küçük oran değişikliklerinden yüksek gelirlilere yönelik vergi artışlarına ve çalışanlara sağlanan bazı yan hakların değiştirilmesine kadar çeşitli düzenlemeler içeriyor.

1. Çalışanlar ve serbest meslek sahipleri için gelir vergisi değişiklikleri

Birinci ve ikinci gelir vergisi dilimlerindeki oranlar 0,06 puan düşürülecek. Ancak bu küçük indirim, daha önce planlanan vergi artışlarıyla dengeleniyor.

Bunun sonucunda gelir vergisinden elde edilen gelirin gelecek yıl yaklaşık 4 milyar euro, 2030 civarında ise 7,8 milyar euro artması bekleniyor. Bu artışın içinde savunma harcamalarına ayrılacak 3,4 milyar euroluk “özgürlük katkısı” (vrijheidsbijdrage) da bulunuyor.

Çalışanlar ve serbest meslek sahipleri açısından öne çıkan değişiklikler şöyle:

• Yıllık brüt geliri 80.000 euronun üzerinde olan kişiler toplam 750 milyon euroluk vergi artışıyla karşı karşıya kalacak.
• Vergiden muaf işe gidiş-geliş ödeneği (reiskostenvergoeding) kilometre başına 0,02 euro artırılarak 0,25 euroya çıkarılacak.
• Serbest çalışanların yararlandığı başlangıç vergi indirimi (startersaftrek) tamamen kaldırılacak.
• Çalışanlara verilen Noel paketleri (kerstpakket), şirket gezileri ve şirket ürünlerinde sağlanan yüzde 20’lik çalışan indirimlerine yönelik vergi muafiyetleri kaldırılacak.

2. Tüketici vergileri, ulaşım ve seyahat

Günlük harcamalar, seyahat ve otomobille ilgili bazı vergilerde de değişiklikler yapılacak.

Öne çıkan düzenlemeler:

• Çiçekler, süs bitkileri ve sıcak hava balonu gezilerinde KDV yüzde 9’dan yüzde 21’e çıkarılacak.
• Alkol üzerindeki özel tüketim vergileri yeniden enflasyona göre artırılacak.
• Musluk suyu vergisi 1.000 litre başına 0,10 euro artırılacak.
• Benzin ve motorinde uygulanan vergi indirimi uzatılacak. Motorindeki indirimin sona erdirilmesi 2028’e ertelenecek.
• Ticari teslimat minibüsleri için motorlu taşıtlar vergisi yüzde 50 düşürülecek; ağır yük taşıtları için ise bu vergi sıfırlanacak.
• Uzun mesafeli uçuş vergisi 70 euro yerine 59 euro olarak sabitlenecek. Böylece Schiphol Havalimanı’nın rekabet gücünün korunması amaçlanıyor.

3. Konut, eğitim ve iklim yatırımları

Konut sıkıntısına çözüm amacıyla konut şirketleri, AB’nin vergi kaçınmasını önlemeye yönelik kurallarından muaf tutulacak. Bu düzenlemenin devlete yıllık maliyetinin 175 milyon euroya kadar çıkması beklenirken, sosyal konut projeleri için 6 milyar euroluk kredi imkânı yaratılması hedefleniyor.

Orta gelir grubuna yönelik kiralık konut inşa eden özel geliştiriciler de 2029-2033 döneminde konut başına 10.000 euroya kadar destek alabilecek.

Eğitime 668 milyon euroluk ek kaynak ayrılacak. Bu kaynağın önemli bir bölümü, önceki hükümet döneminde yükseköğretime getirilen kesintilerin geri alınmasına ayrılacak.

Evinden uzakta yaşayan öğrencilerin temel bursları 2028’den itibaren ayda 50 euro artırılacak. Ayrıca öğretmen yetiştirme programları için 346 milyon euro ve bilimsel araştırma merkezleri için yeni kaynaklar sağlanacak.

Savunma harcamaları 2027’de 600 milyon euro artırılarak yaklaşık 29 milyar euroya çıkarılacak. Bunun içinde Ukrayna’ya doğrudan askeri yardım için 3,1 milyar euro bulunuyor.

Ayrıca Kuzey Denizi’nde karbondioksit depolanması için 1,3 milyar euro ayrılacak. Çiftçilere yönelik sürdürülebilirlik destekleri de sağlanacak.

Hangi bütçe kesintileri ertelendi veya kaldırıldı?

Parlamentoda çoğunluğa sahip olmayan Jetten hükümeti, muhalefet partilerinin desteğini alabilmek için tartışmalı bazı harcama kesintilerini ertelemek veya tamamen kaldırmak zorunda kaldı.

Ertelenen düzenlemeler

Box 3 servet vergisi reformu:
Varlık vergisi sistemindeki kapsamlı değişiklikler, gerçekleşmemiş ve gerçekleşmiş sermaye kazançlarının nasıl vergilendirileceği konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle 2027 ilkbaharına kadar Senato’da bekletilecek.

İşsizlik yardımı kesintileri:
Maksimum işsizlik ödeneği (WW) süresinin iki yıldan bir yıla indirilmesine yönelik öneri 2029’a ertelendi.

Sağlık sigortası muafiyet tutarındaki artış:
Sağlık sigortasında kişinin kendisinin karşılamak zorunda olduğu yıllık tutarın (eigen risico) 60 euro artırılması planı bir yıl ertelendi. Böylece tutar 2027’de yalnızca enflasyona bağlı olarak 385 eurodan 400 euroya yükselecek.

İşverenlerin kıdem tazminatı telafisi:
İşverenlere yönelik geçiş tazminatı telafisinin (compensatie transitievergoeding) tamamen kaldırılması 1 Ocak 2028’e ertelendi.

Tamamen kaldırılan öneriler

AOW yaşının daha hızlı yükseltilmesi:
Devlet emeklilik yaşının (AOW) daha hızlı yükseltilmesine yönelik öneriden tamamen vazgeçildi. Bu kararın emeklilere toplam 2,8 milyar euro tasarruf sağlaması bekleniyor.

Günlük ödenek tavanının düşürülmesi:
Doğum izni ve iş göremezlik ödeneklerinde kullanılacak maksimum günlük ücretin düşürülmesine yönelik planlar da kaldırıldı. Sendikalar bu düzenlemeyi “annelik cezası” olarak nitelendirmişti.

2027 Hollanda bütçesi expatlar için ne anlama geliyor?

2027 bütçesi, yüksek gelir gruplarına yönelik bazı vergi artışlarını, serbest çalışanlarla ilgili değişiklikleri ve ulaşım alanında küçük çaplı bazı rahatlamaları bir arada getiriyor.

Yüksek gelirliler ve serbest çalışanlar

Brüt geliri 80.000 euronun üzerinde olan uluslararası çalışanlar, toplam 750 milyon euroluk vergi artışının kapsamına girecek. Bu grubun satın alma gücünde yüzde 0,2 oranında düşüş öngörülüyor.

İşverenler artık çalışanlara Noel paketi, şirket gezisi veya şirket ürünlerinde yüzde 20 indirim gibi bazı avantajları vergiden muaf şekilde sunamayacak.

Serbest çalışanlar (ZZP’ler) ise başlangıç vergi indirimini (startersaftrek) kaybedecek. Bu durum özellikle yeni iş kuran serbest çalışanların mali yükünü artıracak.

Sağlık ve yaşam maliyetleri

Zorunlu sağlık sigortası muafiyet tutarı 400 euroya yükselecek. Temel sağlık sigortası primlerinin de ayda yaklaşık 12 euro artması bekleniyor.

Hollanda’da yaşayanlar musluk suyu, alkol, çiçek ve bitkiler için daha yüksek vergiler ödeyecek. Buna karşılık benzin ve motorin üzerindeki vergi indirimleri uzatılacak.

Ulaşım ve eğitim

İşe gidip gelmek için vergiden muaf kilometre ödeneği 0,25 euroya yükseltilecek.

Schiphol’den gerçekleştirilen uzun mesafeli uçuşlarda uçuş vergisi 59 euro ile sınırlandırılacak.

Uluslararası öğrenciler ve araştırmacılar ise eğitime ayrılan 668 milyon euroluk ek kaynaktan yararlanabilecek. Evinden uzakta yaşayan öğrenciler için aylık burs desteği de 2028’den itibaren 50 euro artırılacak.

Bundan sonra ne olacak?

Bütçenin ana maddeleri önümüzdeki günlerde Başbakan Rob Jetten ve Maliye Bakanı Eelco Heinen’in katılımıyla Parlamento’da görüşülecek.

Muhalefet partileri, nihai oylamalar yapılmadan önce bütçe paketinde ek değişiklikler yapılması için hükümetle müzakerelerde bulunacak.

Kaynak: I Am Expat

Selin Chatzi Ali Oglou
IamExpat Media Genel Yayın Yönetmeni Yardımcısı

Selin, Yunanistan, Türkiye, İtalya, Birleşik Krallık ve Dominik Cumhuriyeti’nde yaşadıktan sonra Hollanda’ya yerleşen sanat ve kültür editörüdür. Marjinalleştirilmiş seslerin kültürel hafıza yoluyla yeniden ortaya çıkarılması üzerine doktora tezini sürdüren Selin, çalışmadığı zamanlarda bisikletiyle Hollanda’nın meşhur rüzgârına karşı mücadele ederken veya kedisinin yanında dinlenirken bulunabilir.