Belçika’nın Doğu Flandre (Oost-Vlaanderen) eyaletinde öğretmen Hadija Amajoud, başörtüsü olmadan ders vermeyi reddettiği için işten çıkarıldı. Belçika medyasında yer alan haberlere göre, eyalette Eylül 2024’ten bu yana öğretmenlerin görünür dini semboller taşıması yasak.
Öğretmen ise kararı kabul etmiyor. Amajoud, “Bu yalnızca başörtümle ya da şahsımla ilgili değil. Benim için mesele çok daha geniş; dinini ifade etme konusundaki temel bir hakla ilgili” dedi.
Amajoud, “Sadece işimi değil, gelirimi, güvencemi ve kadrolu statümü de kaybediyorum” diye konuştu. Profesyonelliğin kişinin kimliğini ifade etmesiyle bağdaşabileceğini savunan Amajoud, ayrıca ülkedeki öğretmen açığına dikkat çekti. Tam da öğretmen sıkıntısının yaşandığı bir dönemde bir öğretmenin işten çıkarılmasını anlamakta zorlandığını belirtti.
Disiplin soruşturması
Amajoud, Eylül 2022’de Assenede’deki bir okulda öğretmen olarak çalışmaya başladı. O dönemde başörtüsü takıyordu ve bu henüz yasak değildi. 1 Ocak 2024’te kadrolu sözleşme aldı. Ancak birkaç ay sonra, Mayıs 2024’te eyalet yönetimi başörtüsü nedeniyle hakkında disiplin soruşturması başlattı. O tarihte kesin ve bağlayıcı kurallar henüz yürürlükte olmadığı için soruşturma sonlandırıldı.
Belçika gazetesi HLN’nin haberine göre eyalet yönetimi, Amajoud’a İslam din dersi öğretmeni olmasını teklif etti. O dönemde henüz resmen yürürlüğe girmemiş olan yeni kurallara göre, bu görevde başörtüsü takmaya devam etmesine izin verilebilecekti.Ancak Amajoud bu teklifi reddetti:
“İnancımdan ibaretmişim gibi görülmek istemiyorum. Bana ‘Başörtüsü mü takıyorsunuz? O zaman İslam dersi verin’ denilmesini tuhaf buluyorum.”
Amajoud, bu alanda eğitim almadığını ve mesleki ilgisinin de burada olmadığını söyledi.
Ayrımcılık yapıldığını savundu
Eylül 2024’te yürürlüğe giren yeni kuralların iş yerinde ayrımcılığa yol açtığını savunan Amajoud, konuyu Flaman İnsan Hakları Enstitüsü’ne (VMRI) taşıdı. Enstitü, Amajoud’u haklı buldu.
VMRI, yeni personel kuralları henüz yürürlüğe girmemişken doğrudan ayrımcılık yapıldığı sonucuna vardı. Yeni yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra ise dolaylı ayrımcılık söz konusu olduğuna hükmetti.
Dolaylı ayrımcılık, görünüşte herkese eşit uygulanan genel bir kuralın, uygulamada belirli bir grubu orantısız biçimde olumsuz etkilemesi anlamına geliyor.
VMRI’ye göre, tarafsızlık gerekçesiyle getirilen kıyafet kuralları uygulamada Müslüman kadınları işleri ile kimliklerinin önemli bir parçası arasında seçim yapmaya zorluyor. Enstitü ayrıca, başörtüsünün derslerin tarafsızlığına zarar verdiğini gösteren herhangi bir kanıt bulunmadığı sonucuna vardı.
Enstitünün kararı güçlü bir tavsiye niteliğinde olsa da işveren açısından hukuken bağlayıcı değil. VMRI, Amajoud’un başörtüsüyle görevine devam etmesine izin verilmesini ve Doğu Flandre’deki eyalet okullarında öğretmenlerin dini veya inanç temelli semboller taşımasını genel olarak yasaklayan düzenlemenin kaldırılmasını tavsiye etti.
Mahkeme başvurusunu reddetti
VMRI’nin kararını dayanak alan Amajoud, daha sonra yeni personel kurallarına mahkemede itiraz etti. Ancak mahkeme, bu yılın mayıs ayında başvurusunu reddetti.
Mahkeme, Amajoud’un eğitim sektöründe kariyer yapmayı kendisinin seçtiğini ve eyalet yönetimi tarafından demokratik yollarla kabul edilen kurallara uyması gerektiğini değerlendirdi.
Yeni bir disiplin soruşturmasının ardından Amajoud bu kez işten çıkarıldı.
Kamu sektöründe çalışanların haklarını savunan sosyalist sendika ACOD, öğretmene destek verdi. Sendika, karara karşı temyize başvuracağını açıkladı.
Öğrencilere de yasak getirildi
Doğu Flandre’deki okullarda uygulanacak düzenlemeler eyalet yönetimi tarafından belirleniyor; bu konu Belçika genelinde merkezi bir düzenlemeye tabi değil. Eyalet yönetimindeki koalisyon N-VA, CD&V ve Vooruit partilerinden oluşuyor.
Eyalet yönetimi, yeni eğitim yılının başladığı 1 Eylül’den itibaren öğrenciler için de bir tarafsızlık yönetmeliği yürürlüğe koydu. Buna göre öğrencilerin de dini kıyafet veya dini semboller taşıması yasaklandı.
AD