Hollanda’da yapılan son kamuoyu araştırması, iktidar partileri D66 ve VVD’nin ciddi oy kaybı yaşadığını ortaya koydu. Ipsos I&O’nun Café Kockelmann iş birliğiyle gerçekleştirdiği ankete göre, her iki parti de beşer sandalye kaybederek 15 sandalyeye geriledi. Jesse Klaver liderliğindeki Progressief Nederland ise 28 sandalyeyle ülkenin en büyük partisi konumuna yükseldi.
D66 ve VVD büyük kayıp yaşıyor
14 Ekim tarihli ankete göre D66, mevcut Temsilciler Meclisi’ndeki 26 sandalyesinden 11’ini kaybederek 15 sandalyeye düşüyor. VVD ise son genel seçimlere kıyasla yedi sandalye kaybederek aynı sayıya geriliyor.
Koalisyonun üçüncü ortağı CDA da düşüşten kurtulamadı. Parti, önceki anketteki 14 sandalyeden 13 sandalyeye geriledi. Bu rakam, CDA’nın mevcut sandalye sayısından beş eksik.
Progressief Nederland ve JA21 yükselişte
Anketin kazananları arasında Progressief Nederland ve JA21 öne çıkıyor. Jesse Klaver liderliğindeki Progressief Nederland, önceki ankete göre iki sandalye kazanarak 28 sandalyeye ulaşıyor ve ülkenin en büyük partisi oluyor.
JA21 de önemli bir yükseliş kaydediyor. Önceki ankette 14 sandalye öngörülen parti, bu kez 18 sandalyeye ulaşıyor. JA21’in Temsilciler Meclisi’ndeki mevcut sandalye sayısı ise dokuz.
PVV de bir sandalye kazanarak 17’den 18 sandalyeye yükseliyor. Ancak bu sayı, partinin geçen yılki genel seçimlerde elde ettiği sandalye sayısından sekiz daha az.
VVD seçmenlerin eleştirilerinin hedefinde
Anket sonuçları, özellikle VVD’nin seçmenlerin tepkisini çektiğini gösteriyor. Katılımcıların yüzde 45’i, Prensjesdag ile genel bütçe ve maliye görüşmelerinin gerçekleştirildiği son bir aylık dönemde VVD’nin performansını başarısız buluyor.
Katılımcıların yüzde 41’i ise hükümetin bütçe planlarının tamamı için parlamentoda çoğunluk sağlanamamasından VVD’yi sorumlu tutuyor. Araştırmaya göre partiye yönelik eleştiriler hem sol hem de sağ seçmenlerden geliyor.
VVD’nin kaybettiği sandalyelerin önemli bir bölümünün JA21’e yöneldiği belirtiliyor. VVD’den uzaklaşan seçmenler, partiyi “fazla solcu” olmakla ve Progressief Nederland ile D66’ya fazla yaklaşmakla eleştiriyor. Ayrıca partinin yeterince kararlı ve etkili hareket edemediği görüşü de öne çıkıyor.
Yeşilgöz en düşük değerlendirmeyi aldı
Ankette siyasi liderlere yönelik değerlendirmeler de VVD açısından olumsuz bir tablo ortaya koyuyor. VVD lideri Dilan Yeşilgöz, 10 üzerinden 3,7 puanla siyasi liderler arasında en düşük değerlendirmeyi aldı. Yeşilgöz’ün puanı eylül ayında 4,3 seviyesindeydi.
Yeşilgöz’e yönelik destek hem sol-ilerici hem de sağ-muhafazakâr seçmenler arasında geriledi. Sol-ilerici seçmenlerin verdiği puan 2,8’e, sağ-muhafazakâr seçmenlerin verdiği puan ise 3,9’a düştü.
VVD Meclis Grup Başkanı Ruben Brekelmans da puan kaybetti. Brekelmans’ın değerlendirmesi bir ay içinde 5,9’dan 4,7’ye geriledi.
Anketin genel tablosu, koalisyon partilerinin seçmen desteğinde ciddi bir aşınma yaşandığını, özellikle VVD’nin hem siyasi performansı hem de liderliği nedeniyle eleştirilerin odağına yerleştiğini gösteriyor. Buna karşılık Progressief Nederland ve JA21’in yükselişi, Hollanda siyasetinde güç dengelerinin yeniden şekillenebileceğine işaret ediyor.