Almanya‘da demokrasiye duyulan memnuniyet yeni bir dip seviyeye gerilerken giderek daha fazla kişi geçmişi idealize ediyor ve mevcut düzenden radikal bir kopuş arzuluyor.
Sonuçları dün açıklanan Otoriterlik Araştırması’na göre, antisemitik eğilimler ve otoriter bir lider isteği de artış gösteriyor.
Söz konusu araştırma 2002’den beri her iki yılda bir tekrarlanıyor.
Leipzig Üniversitesi bünyesindeki Else Frenkel-Brunswik Demokrasi Araştırmaları Enstitüsünce yürütülen çalışma kapsamında bu yıl 2 bin 507 katılımcı ile anket yapıldı.
“Tek ve güçlü parti” arzusu
Araştırmanın 24 yıllık tarihinde ilk kez, demokrasi fikrine destek yüzde 90’ın altına indi. Düşüşte, demokrasiye güvenin yüzde 85’e gerilediği Doğu Almanya’daki katılımcılar etkili oldu.
Memnuniyetsizlik, demokrasinin günlük hayata etkisi sorulduğunda çok daha yüksek oldu. Ülke genelinde katılımcıların yalnızca üçte biri demokrasiden memnun olduğunu belirtti.
Demokrasiye yönelik artan tepki, otoriter ve milliyetçi bir yönetim arzusunda da kendini gösteriyor. Katılımcıların yaklaşık dörtte biri “tek ve güçlü bir parti” fikrini açıkça desteklediğini belirtti.
Bu oran doğuda yüzde 31 ile, Almanya genelindeki yüzde 22’lik ortalamanın üzerinde oldu.
Sonuçları değerlendiren sosyal psikolog ve araştırmanın yazarlarından Oliver Decker şöyle diyor:
“Demokrasimiz büyük baskı altında. Toplumun genelinde kabul görme gücünü kaybetti. Otoriter yönetim arzusunun demokrasinin yerini alma seviyesi son derece kaygı verici.”
“Ulusal gurur” yükselişte
Aşırı sağcı tutumlarda da yükseliş dikkat çekiyor.
“Şovenist ulusal gurur” olarak tanımlanan ve kişinin kendi milletini diğerlerinden üstün gördüğü düşünceyi destekleyenlerin oranı yüzde 20’ye dayanarak araştırma serisinin başından bu yana en yüksek düzeye çıktı.
Araştırmaya göre, aşırı sağcı bir dünya görüşüne sahip kişilerin oranı ise yaklaşık yüzde 7 ile 2014’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Ayrıca katılımcıların yaklaşık yüzde 15’i “yeni bir şeyin ortaya çıkabilmesi için her şeyin önce çökmesi gerektiğine” inandığını belirtirken yaklaşık üçte biri de mevcut durumun değişmesi için “radikal bir şeyin gerektiğini” ifade etti.
Araştırmaya göre, yıkım arzusunu paylaşan kişilerde antisemitik eğilimler belirgin biçimde daha güçlü oldu. Öte yandan her iki eğilimin de belirli siyasi partilere yönelik tercihlerle bağlantılı olduğu görüldü. Buna göre, bu tür görüşlere sahip seçmenlerin önemli bölümü Almanya için Alternatif (AfD) partisini destekliyor.
Müslüman ve kadın düşmanlığı
Toplumda antisemitik görüşleri destekleyenlerin oranı yüzde 6’nın üzerine çıkarken bu tutumun arkasındaki gerekçeler sorulduğunda, katılımcıların yüzde 16’sı İsrail hükümetinin politikalarını belirleyici faktör olarak gösterdi.
2020’de Doğu Almanya’da daha güçlü olan antisemitizm bugün Batı eyaletlerde biraz daha yaygın.
Müslümanlara yönelik düşmanlık da yükselişte. Bu eğilim 2018 yılında yüzde 40’ın üzerine çıkmış, daha sonra yüzde 30’un altına gerilemişti. Bugün yeniden yüzde 34 seviyesine yükseldiği görülüyor.
Kadın düşmanlığı araştırmada düzenli olarak ele alınan konular arasında yer alıyor. Son araştırmada katılımcıların yüzde 18’i feminizm karşıtı ifadelere katıldığını belirtti.
Dikkat çeken bir diğer sonuç da, şimdiye kadar Doğu Almanya’da feminizm karşıtı görüşleri benimseyenlerin oranının daha yüksek olmasıydı. Son araştırmada bu farkın neredeyse tamamen kapandığı görüldü.
Araştırmanın yazarlarından Johannes Kiess, siyasetin her düzeyindeki karar alıcılara bu eğilimlere karşı alternatifler geliştirme çağrısında bulunuyor:
“Dünyanın içinde bulunduğu mevcut durumuna yönelik tepki ikna edici demokratik alternatiflerle karşılanmalı.
DW.COM