FNV, CNV ve VCP sendikaları Pazartesi günü hükümete bir ültimatom verdi. Sosyal güvenlik kesintileri iki hafta içinde masadan kaldırılmazsa, sendikalar Hollanda’nın büyük bir bölümünü etkileyecek grev ve iş bırakma eylemlerine başvuracaklar.
Sendikalar, koalisyon anlaşmasının duyurulmasından bu yana hükümete tamamen karşıt bir tutum sergiliyor. Anlaşmada, koalisyon partileri D66, VVD ve CDA, diğer hususların yanı sıra, devlet emeklilik yaşının yaşam beklentisine paralel olarak daha hızlı yükseltilmesi konusunda anlaştılar. Hükümet ayrıca işsizlik ödeneğinin (WW) azami süresini iki yıldan bir yıla indirmeyi ve azami engellilik ödeneğinin (WIA) yüzde 20 oranında azaltılmasını istiyor. Bu önlemlerin uzun vadede yaklaşık 6 milyar euro tasarruf sağlaması amaçlanıyor.
Bu nedenle, Mart ayı başlarında sendikalar Sosyal İşler Bakanı Hans Vijlbrief (D66) ile yapılan bir tanışma toplantısından ayrıldılar. O dönemde sendikalar ortak bir açıklamada ‘buz gibi soğuk planlardan’ bahsettiler. Tedbirler iptal edilmediği sürece artık görüşmelere girmeyeceklerini duyurdular. Bu arada, grev hazırlığı yapıldığı bildirildi.
Dört ay sonra, mevcut sendika başkanlarının gözünde, kabineden yeterli bir ilerleme kaydedilmedi. FNV başkanı Hans Spekman Pazartesi günü Nieuwspoort basın merkezinde yaptığı açıklamada, ‘Bizim için sınır aşıldı’ dedi. Spekman, ‘yıkım önerileri’ olarak adlandırdığı konularla ilgili görüşmelere girmek istemiyor. CNV başkanı Hans van den Heuvel ise tedbirlerin insanlar için büyük mali sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti. ‘Bu sadece siyasi bir sorun değil, birçok insan için de büyük bir sorun.’
Kemer sıkma önlemlerinin iptali
Bakan Vijlbrief’in devlet emeklilik yaşının hızlandırılmış artışına yönelik planı daha fazla geliştirmeyeceğini ve ‘alternatif yollar’ arayacağını belirtmesi, sendikalar için kesinlikle yeterli değil. Kabine, grevleri önlemek için devlet emeklilik planını tamamen iptal etmelidir. Kabinenin işsizlik ödeneklerini (WW) kısaltarak ve engellilik ödeneklerini (WIA) düşürerek gerçekleştirmeyi amaçladığı bütçelenmiş kesintiler de iptal edilmelidir. FNV Başkanı Spekman bu konuda, “Ancak o zaman bir görüşme yapılabilir” dedi.
Kesintiler zaten bütçelendiği için, sendikalar görüşmelerde baştan dezavantajlı durumda olduklarına inanıyorlar. Sonuçta, para o zaman sosyal güvenlik içindeki başka bir yerden alınmak zorunda kalacak. CNV Başkanı Van den Heuvel bu konuda, “3-0’lık bir açığı 2-0’lık bir açığa geri çevirmek için müzakere etmek istemiyorum,” dedi. “Müzakere hakkında bilgisi olan herkes bunun yapılmaması gerektiğini bilir.”
Sendikalar, açıklanan kesintilerin insanlar üzerindeki doğrudan sonuçlarının yanı sıra, ültimatomlarında planların önceki anlaşmalara doğrudan aykırı olduğunu da vurguluyorlar. Örneğin, 2019 Emeklilik Anlaşması’nda devlet emeklilik yaşının daha yavaş yükselmesine izin verilmesi kararlaştırılmıştı. Bu nedenle sendikalar, devlet emeklilik planını bunun ihlali olarak görüyorlar.
Kurumsal kâr vergisinde artış
Ayrıca sendikalar, koalisyon anlaşmasında bir ‘denge’ eksikliği olduğunu düşünüyorlar. FNV Başkanı Spekman, “Tüm yükler çalışanların üzerine kaydırılıyor,” diyor. “Zenginlerden aslında çok az şey isteniyor.” “Bunu adaletsiz ve yanlış buluyoruz.” Spekman’a göre, kabine gerekli tasarrufların bir kısmını karşılamak için kurumlar vergisi oranını artırmayı da düşünebilir.
Sendikalar, üyelerini siyasetçilere “güçlü bir sinyal” göndermeye çağırıyor. Hangi sektörlerin greve gideceği henüz bilinmiyor, ancak iki hafta önce FNV, Haziran ayında toplu taşıma grevi tehdidinde bulunmuştu. Spekman’a göre, sonuçları kesinlikle hissedilecek. Birçok Hollandalının bu eylemleri “beğenmeyeceğini” biliyor, ancak sendika başkanına göre, “ülkemizin geleceği için gerekli”.
Bakan Vijlbrief, Pazartesi günü ültimatoma yanıt olarak “sendikaları iyi dinlediğini” yazdı. İşverenleri ve sendikaları müzakere masasına geri getirmek için “birkaç hafta içinde” bir teklif sunacak. Bu teklifin tam olarak neyi içerdiği ise belirsizliğini koruyor.