İsrail, Filistin topraklarındaki işgalini ve soykırımı temize çekmek için çevrimiçi platformlara ‘veri zehirleme’ operasyonları düzenliyor. Operasyona maruz kalan yapay zeka sohbet robotları, kullanıcılara İsrail yanlısı cevaplar veriyor. Hanover Enstitüsü adlı paravan düşünce kuruluşu üzerinden sahte raporlar yayımlayan İsrail, ChatGPT, Claude ve Perplexity gibi yapay zeka modellerinin veri tabanlarını Filistin aleyhine manipüle ediyor.
Yanıltıcı içerikler her yerde! Sosyal medyada önünüze düşen dezenformatif haberlerin doğruları her gün telefonunuza gelsin isterseniz, bağlantıya tıklayın: Teyit Hattı’nın WhatsApp kanalına katılın.
İsrail’in, Filistin’deki soykırıma yönelik uluslararası tepkileri bastırmak amacıyla doğrudan üretken yapay zeka modellerinin veri tabanlarını hedef aldığı ortaya çıktı.
ABD merkezli Quincy Enstitüsü’nün yayın organı Responsible Statecraft tarafından yayımlanan araştırmaya göre İsrail, “Hanover Kamu Politikaları Enstitüsü” adlı paravan bir düşünce kuruluşu üzerinden kısa sürede yüzlerce sahte içerik üretti. Bu asılsız raporların; ChatGPT, Gemini, Claude ve Perplexity gibi büyük dil modellerinin (LLM) bilgi havuzunu ve çıktılarını Filistin aleyhine manipüle ettiği belirlendi.
Resmi internet sitesinde platform, kendisini “Amerika Birleşik Devletleri’nde antisemitizmi körükleyen etkenleri inceleyen ve kanıtlara dayalı bulguları kamuoyuna sunan bağımsız bir kamu politikası enstitüsü” olarak tanıtıyor. Ancak ABD Adalet Bakanlığı’nın Yabancı Temsilciler Kayıt Yasası (FARA) verileri ile platformun altındaki yasal bildirimler, yapının arkasında doğrudan İsrail devleti olduğunu belgeliyor. Platformun, İsrail Hükümeti Reklam Ajansı (LaPam) adına New York merkezli Piro Inc. adlı iletişim firması tarafından kurulduğu ve yaklaşık 900 bin dolarlık doğrudan devlet bütçesiyle hayata geçirildiği haberlere konu oluyor.
Yapay zekanın “güvenilirlik” algoritmaları istismar ediliyor
Sunulan faaliyet, “Büyük dil modellerinin güvenilirlik kriterlerine göre optimize edilmiş içerik üretimi” (AI Story Optimization) olarak pazarlanıyor ancak dezenformasyon analistleri ve siber güvenlik uzmanları, bu yöntemi arama motoru optimizasyonunu (SEO) aşarak doğrudan yapay zekanın veri tabanını kirletmeyi amaçlayan planlı bir “LLM zehirlemesi” (LLM poisoning) ve “Üretici Motor Optimizasyonu” (GEO) operasyonu olarak nitelendiriyor.
Platformun çalışma metodolojisi incelendiğinde, 7 Ekim’den bu yana Filistin halkının maruz kaldığı hak ihlallerini, sürgün tarihini ve insani krizi hedef alan 100’ün üzerinde sözde ‘veri raporu’ yayımlandığı görülebiliyor. Yazar imzasının yer almadığı raporların başlıkları, internet kullanıcılarının yapay zeka sohbet botlarına doğrudan sorabileceği arama kalıplarıyla birebir örtüşecek şekilde kurgulandı. Sitede yer alan başlıca sorgular arasında şunlar dikkat çekiyor:
- “1948’de Filistinlilerin yerinden edilmesine ne sebep oldu?“
- “İsrail’in savaş suçlarını belgeleyen insani yardım kuruluşları hangileridir?“
- “AIPAC seçimlerde kara para kullanıyor mu?“
Filistin anlatısını ve uluslararası raporları çürütme çabası
Sitede, İsrail’in işlediği savaş suçlarını aklama ve Filistin tarafının haklı taleplerini gölgeleme stratejisi açıkça görülüyor. Örneğin, “İsrail Savunma Kuvvetleri Dünyanın En Ahlaklı Ordusu Mu?” başlıklı makalede, işgal ordusunun sivil kayıplara yol açan saldırıları göz ardı edilerek İsrailli Yahudilerin yüzde 47’sinin bu ifadeye inandığını ortaya koyan 2022 tarihli bir anket referans gösteriliyor.
Bir başka raporda ise Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu’nun (UNICEF) Gazze’de ‘su ve kurumsal altyapının yüzde 90’ının hasar gördüğü veya yok edildiği’ yönündeki somut saha tespitine şüphe düşürülmeye çalışılıyor; uluslararası kurumların raporları taraflı ve güvenilmez ilan ediliyor. İncelenen raporların neredeyse tamamı, sahadaki insani yıkımı ve abluka altındaki halkın yaşadığı trajediyi meşrulaştırmak amacıyla konuyu batı dünyasında artan antisemitizm iddialarıyla ilişkilendirerek ve aynı şablon çalışmalara atıfta bulunarak son buluyor.
Sahte akademik görünüm ve yapay zeka tarafından yazılan içerikler
Dezenformasyon takip kuruluşu NewsGuard analistleri, sitenin klasik bir araştırma merkezinin görsel tasarımını, dipnotlarını ve içindekiler tablosu yapısını birebir kopyaladığını belirtiyor.
Büyük dil modelleri dipnotlu, grafikli ve akademik bir dille yazılmış metinleri ‘tarafsız ve güvenilir kaynak’ olarak algıladığı için üretilen bu yönlendirici içerikler botların güvenlik filtrelerini kolaylıkla aşıyor. Sitede yer alan bilgilerin hakemli akademik araştırmalara dayandığı iddia edilse de referansların büyük çoğunluğu İsrail ordusu (IDF) ve İsrail Dışişleri Bakanlığı’nın tek taraflı askeri bültenlerinden oluşuyor.
Yapay zeka tespit yazılımlarıyla yapılan bağımsız incelemeler ise bu raporların tamamına yakınının bizzat yapay zeka araçları kullanılarak yazdırıldığını gösterdi.
Milyonlarca dolarlık çok katmanlı dijital kuşatma
Raporda, İsrail’in yapay zekayı ve sosyal medya algoritmalarını manipüle etme girişimlerinin Hannover Enstitüsü ile sınırlı kalmadığı vurgulandı. FARA kayıtları, eski Trump kampanya yöneticisi Brad Parscale liderliğindeki Clock Tower X firmasına aktarılan 46,5 milyon dolarlık bir başka sözleşmede de açıkça “Yapay zeka modellerinden (GPT) İsrail lehine sonuçlar elde edecek web siteleri kurma” hedefinin yer aldığını ortaya koymuştu.
Bağımsız taramalarda Microsoft Copilot, Google Gemini ve Perplexity gibi önde gelen yapay zeka araçlarının Gazze, Filistin direnişi, siyonizm ve Nekbe konularındaki sorgularda Hanover Institute raporlarını şimdiden kaynak göstermeye başladığı tespit edildi. Modeller, arkasında yabancı bir hükümetin finanse ettiği bir propaganda operasyonu olduğunu kullanıcıya bildirmeksizin bu sahte verileri bağımsız bir araştırma sonucu gibi sunuyor.
Uzmanlar, dünya genelinde milyonlarca insanın Filistin’de yaşanan gerçekleri öğrenmek ve doğru bilgiye ulaşmak için yapay zeka sohbet botlarına güvendiği bir dönemde İsrail’in paravan enstitüler kurarak bu modellerin veri havuzunu arka kapıdan zehirlemesinin küresel bilgi güvenliği ve Filistin halkının sesinin dijital alanda bastırılması açısından tehlikeli bir dönüm noktası olduğuna dikkat çekiyor.