Buma şimdi ise bunu sadece ‘mevcut durum’ olarak nitelendiriyor.
Geçtiğimiz hafta müzakere tarafları ve Buma boş laflarla meşgulken, Buma Cuma öğleden sonra aniden dikkat çekici bir şey söyledi. Ona göre, Rob Jetten (D66) ve Henri Bontenbal (CDA) arasındaki görüşmeler, D66, CDA, VVD ve GroenLinks-PvdA’dan oluşan bir kabinenin olmayacağını ortaya koydu.
Buma, VVD’nin GroenLinks-PvdA ile iş birliğine karşı ablukası “var ve var olmaya devam edecek” dedi. “İşçi Partisi-GroenLinks’e yönelik bu blokaj çok açık. Bu, sizi başka seçenekleri düşünmeye sevk ediyor. Ve şu anda kafamı kurcalayan da bu.”
Ancak bir saat sonra, açıklamalarını netleştirdi: “Açıklamalarımı tamamen gözlemci Koolmees’in raporuna dayandırdım. Koolmees, VVD’nin GL-PvdA ile koalisyonda işbirliğini reddettiğini belirtmişti. Şu ana kadar bunun değiştiğini varsaymak için hiçbir nedenim yok,” dedi basına yaptığı ek açıklamada.
Temsilciler Meclisi, her iki mecliste de yeterli desteğe sahip olması gereken bir kabineyi değerlendirmesi için onu görevlendirdi. “Bu bağlamda, VVD ve GL/PvdA liderleri de dahil olmak üzere çeşitli parti liderleriyle görüşmeye devam edeceğim. Sadece bu temelde bir sonuca varacağım.”
Hâlâ zayıf bir ihtimal
Bu arada, hem VVD hem de GroenLinks-PvdA’dan oluşan bir kabinenin olasılığı hâlâ çok düşük. VVD lideri Dilan Yeşilgöz, seçim öncesi ve sonrasında da aynı şeyi söyledi: Böyle bir koalisyonu desteklemeye yanaşmıyor. Partiler ideolojik olarak çok farklı.
Yine de D66 lideri Rob Jetten, Frans Timmermans’ın GroenLinks-PvdA liderliğinden ayrılmasıyla birlikte hâlâ bir şans olabileceğini umuyordu. Resmen bu şans hâlâ mevcut, ancak perde arkasında Yeşilgöz’ün partinin yeni lideri Jesse Klaver ile temastan sürekli kaçındığı söyleniyor.
Başka hangi koalisyonlar mümkün?
VVD ve GroenLinks-PvdA’dan oluşan bir kabine gerçekten kurulmazsa, D66, CDA, VVD ve JA21 birlikte bir koalisyon kurabilirler. Bu durumda 75 sandalyeye güvenebilirler; çoğunluk değiller, ama azınlık da değiller.
Jetten, kısmen daha istikrarsız olacağı, kısmen de “JA21 ile farklılıklar” nedeniyle buna karşı çıktı. Ancak belki de başka seçenek yok.
D66, CDA ve VVD’den oluşan bir azınlık kabinesi de bir olasılık, ancak bu durumda partilerin muhalefeti tüm politika konularında yatıştırması gerekecek. Bu, cazip planlarda sorun değil, ancak muhalefet partileri genellikle bütçe kesintilerine daha az açık.
D66 ve CDA, 9 Aralık’ta taslak koalisyon anlaşmalarını sunmayı planlıyor. Buma, “teoride” bir koalisyonun “sekiz partiyle” kurulabileceğini söylüyor. “Ama bundan geriye doğru giderek şu sonuca varıyoruz: Mantıklı olan ne? Bu, daha az parti anlamına geliyor. Peki tam olarak ne olacak? 9 Aralık’taki tavsiyem bu konuyu ele alacak.”