Bir noter düşünün. Rotterdam’da, Amsterdam’da ya da Hollanda’nın herhangi bir şehrinde, önüne gelen dosyada bir vefat var, bir mirasçılar listesi var, bir de İstanbul’da, Konya’da ya da Antalya’da kalmış bir mülk. Hollanda hukukuna göre dosya tertemiz görünebilir. Ama Türkiye bağlantısı devreye girdiği an, aynı dosya artık tek bir hukuk düzeninin bileceği bir mesele olmaktan çıkar. Saklı pay farklıdır, intikal süreci farklıdır, tapuda izlenecek yol farklıdır. Ve çoğu zaman kimse bunu baştan söylemez.
Bu tablo, Hollanda’daki Türkiye kökenli nüfusun demografisiyle doğrudan ilişkili. Artık tek bir kuşaktan söz etmiyoruz; ikinci, üçüncü kuşak burada doğdu, burada hayat kurdu, ama Türkiye’yle bağ hâlâ canlı — bir ev, bir arsa, bir aile mirası, bazen yalnızca bir hesap. Bu insanlar vefat ettiğinde geride kalan miras, iki ülkenin sınırında duruyor.
Ve noterin işi burada hiç kolay değil: Hollanda hukuku onun ana dili, Türk hukuku ise çoğu zaman duyduğu ama derinlemesine bilmediği bir lehçe. Oysa nalatenschap/emlak dosyası masaya geldiğinde, o lehçeyi bilmemek lüks değil, risk demek. Yanlış hesaplanan bir saklı pay, atlanmış bir intikal adımı, gözden kaçan bir tapu detayı — bunların hepsi geriye dönüp itiraz edilebilir işlemlere, mirasçılar arası uzayan uyuşmazlıklara dönüşebiliyor.
İşte tam bu noktada, uzun süredir sahada hissettiğimiz ama kurumsal bir karşılığı olmayan bir ihtiyaç vardı. Başkanı olmaktan onur duyduğum Hollanda Türkiye Hukuk Enstitüsü’nü (NTJI) kurarken kendimize koyduğumuz misyon tam olarak buydu: İki hukuk sistemi arasında, uzmanlık gerektiren süreçlerde güvenilir bir köprü kurmak.
Bu misyonun somut bir yansıması olarak, Hollanda Noterler Birliği’nin bilimsel kuruluşu Stichting tot Bevordering der Notariële Wetenschap için özel bir eğitim programı hazırladık ve 4 Kasım 2026’da Hollandalı noterleri Türk miras hukukuyla buluşturuyoruz. Bunu bilinçli olarak münferit bir danışmanlık değil, kurumsal bir iş birliği olarak kurguladık; çünkü iki ülke arasındaki hukuki ilişkinin artık tek tek vakalarla değil, yapı üzerinden inşa edilmesi gerektiğine inanıyoruz.
Eğitimin içeriği de bu ciddiyeti taşıyor. Hollanda ve Türk miras hukuku arasındaki temel farkları, Türkiye bağlantılı bir nalatenschap/emlak tasfiyesinde dikkat edilmesi gereken noktaları ve uygulamada sık karşılaşılan tuzakları ele alıyoruz — üç başlık, ama her biri gerçek bir dosyadan süzülmüş.
Meslektaşım, Türk hukuku avukatı ve arabulucu Esin Çiftçi ile birlikte bu eğitimi masa başında teori anlatan bir üslupla değil, dosyaların nerede tıkandığını, nerede sürpriz çıktığını bizzat gördüğümüz tecrübeyle veriyoruz. Bu fark eğitimin niteliğini baştan belirliyor, çünkü bir noter için değerli olan “Türk miras hukuku şöyledir” cümlesi değil, “bu tür bir dosyayla karşılaştığınızda şuna dikkat edin” uyarısı.
Ve tam da bu yüzden eğitimin çıktısı, oturumun kendisiyle sınırlı kalmıyor. Bir noter, bundan sonra Türkiye bağlantılı bir dosyayı elinden geçirdiğinde artık nereye bakacağını, hangi soruyu soracağını, hangi adımda durup danışması gerektiğini bilecek.
Bu, dosyanın çözüm süresini kısaltıyor, hatalı devir ve itiraz riskini azaltıyor; ama asıl kıymeti, zaten bir kayıp yaşamış ailelerin yıllarca sürebilecek bir hukuki belirsizlikle karşılaşma ihtimalini düşürmesinde. Hukukun en insani tarafı da bu değil mi: doğru bilgiyle gereksiz acıyı önlemek.
Bu modelin ufku da miras hukukuyla sınırlı değil aslında. Türk-Hollanda hattında evlilik, boşanma, velayet, ticaret, gayrimenkul — benzer sınır kesişmeleri hemen her alanda yaşanıyor.
Bugün noterlik camiasına taşıdığımız bu yaklaşımın, yarın başka meslek gruplarına, başka hukuk alanlarına da örnek olabilecek bir çerçeve sunduğuna inanıyorum: iki hukuk sistemini bir arada okuyabilen, iki tarafın da diline hâkim bir uzmanlık.
Noterlik masasında oturan kişi, önündeki dosyada aslında bir ailenin geleceğini şekillendiriyor; doğru adımla atılan her imza, o aileye huzur, güven ve netlik kazandırıyor. Biz de NTJI olarak yaptığımız işi tam olarak böyle tanımlıyoruz: iki ülke arasındaki bu köprüyü güçlendirerek, her dosyanın vakarla, açıklıkla ve güvenle sonuçlanmasını sağlamak.
Av. Sinem Çiçek
Noterlik Uygulamasında Türk Miras Hukuku Eğitimi – Hollanda Türkiye Hukuk Enstitüsü
Hollanda Türkiye Hukuk Enstitüsü Başkanı