Filistin Devleti, dünya genelinde 147 ülke tarafından tanınmış durumda. Ancak Hollanda bu ülkeler arasında yer almıyor. Hükûmet, Filistin’i tanımayı ancak İsrail ve Filistin taraflarının barış müzakerelerine yeniden başlaması halinde değerlendireceğini söylüyor.
NOS’te yayımlanan haberde Clingendael Enstitüsü’nden Erwin van Veen, Hollanda’nın bu tutumunun yalnızca siyasi değil, ekonomik gerekçelere de dayandığını belirtiyor. SOMO verilerine göre, Avrupa’dan İsrail’e yapılan yatırımların yaklaşık üçte ikisi Hollanda merkezli şirketler tarafından gerçekleştiriliyor. Bu da Hollanda’yı İsrail’deki en büyük yabancı yatırımcı konumuna getiriyor. Van Veen, “Ekonomik çıkarlar, insan hakları gibi ilkelerin önüne geçmiş durumda,” yorumunu yaptı.
Utrecht Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Uzmanı Peter Malcontent ise, Hollanda’nın bu pozisyonunun uzun süredir değişmediğini vurguladı. “Lahey yönetimi, iki taraf arasında bir çözüm süreci başlamadan Filistin’i tanımayı uygun görmüyor. Fransa’nın kararı bu tartışmayı yeniden alevlendirebilir,” dedi.
147 ülke tanıdı, Batı Avrupa hâlâ beklemede
Birleşmiş Milletler’e üye 197 ülkeden 147’si Filistin Devleti’ni tanımış durumda. 1988 yılında İsveç, Polonya, Çekya, Slovakya, Macaristan, Romanya, Bulgaristan ve Kıbrıs bu adımı atan ilk AB ülkeleri oldu. 2023’te ise Norveç, İspanya ve İrlanda Filistin’i resmen tanıdıklarını açıkladı.
Van Veen, “1974’te Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkı BM tarafından tanındı. Ancak özellikle Batı Avrupa ülkeleri ve ABD, tanıma konusunda hâlâ çekimser. Bu durum artık giderek sürdürülemez hâle geliyor” ifadelerini kullandı.
Fransa, BM’de Filistin’i resmen tanımaya hazırlanıyor
Filistin’e dair son önemli adım ise Fransa’dan geldi. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ülkesinin Filistin Devleti’ni tanıyacağını açıkladı. Macron’un bu tanımayı, Eylül ayında BM Genel Kurulu’nda resmen ilan etmesi bekleniyor.
Utrecht Üniversitesi’nden Peter Malcontent’e göre, Fransa’nın bu kararı İsrail’e baskı kurmak ve diğer ülkeleri harekete geçirmek amacı taşıyor. Fransa’nın BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyelerinden biri olması, bu kararın sembolik gücünü daha da artırıyor.
Fransa’nın bu hamlesi, Batı dünyasında Filistin’e bakışın değişmekte olduğunun da bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
NL
Nederland erkent Palestijnse staat niet: ‘Diepgewortelde belangen in het spel’
Gisteravond heeft president Macron bekendgemaakt dat Frankrijk de Palestijnse staat officieel gaat erkennen. Hij streeft ernaar om dit op de Algemene Vergadering van de VN in september te doen.
“Frankrijk had dit al eerder aangekondigd, dus het zat eraan te komen. Dit doet Macron waarschijnlijk om de druk op te voeren op Israël, zodat andere landen gaan volgen”, zegt Peter Malcontent, onderzoeker internationale betrekkingen aan de Universiteit Utrecht.
EU-landen Polen, Tsjechië, Slowakije, Hongarije, Roemenië, Bulgarije en Cyprus – erkenden de Palestijnse staat al in 1988. Zweden volgde in 2014, en vorig jaar Spanje, Ierland, Slovenië en Noorwegen, dat overigens geen EU-lid is.
“We moeten het enige alternatief dat een politieke oplossing biedt voor zowel Israëliërs als Palestijnen in leven houden”, zei de Noorse premier Store in een toespraak. Met Frankrijk erbij erkennen nu 148 van de 193 lidstaten van de Verenigde Naties de staat Palestina.
Nederland daarentegen erkent de Palestijnse staat niet. “Nederland heeft al eerder duidelijk gemaakt dat pas als Israël en de Palestijnen weer gaan onderhandelen over een tweestatenoplossing, ze overwegen om Palestina als staat te erkennen”, aldus Malcontent. “Door de beslissing van Macron wordt deze discussie nu alleen maar aangewakkerd.”
Annexeren
“Het is belangrijk om je te realiseren dat het grootste deel van de landen ter wereld de Palestijnse staat allang erkend hebben”, zegt Erwin van Veen, senior onderzoeker bij Instituut Clingendael. In 1974 erkende de VN al het Palestijnse recht op zelfbeschikking. “Vooral een aantal West-Europese landen en de Verenigde Staten vormen daar de grote uitzondering op.”
“Het onvoorwaardelijk steunen van het recht op zelfverdediging, dat Israël claimt, heeft hetzelfde effect. Maar in de context van een bezetting gaat dat recht eigenlijk niet op. Toch blijft het gebruikt worden als rechtvaardiging om de bezetting voort te zetten en zelfs delen van die gebieden te annexeren.”
Grootste buitenlandse investeerder
Ook de nauwe economische relaties tussen Nederland en Israël zijn een reden dat Nederland de relatie met Israël boven de rechten van Palestijnen laat gaan, legt Van Veen uit. Bijna twee derde van de Europese investeringen in Israël wordt gedaan door Nederlandse bedrijven, volgens Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO). Daarmee is Nederland de grootste buitenlandse investeerder in Israël. “Er zijn diepgewortelde belangen in het spel.”
Na de Oslo-akkoorden uit 1994, waarmee Israëlische terugtrekking en Palestijns zelfbestuur werd beoogd, maar waarvan niets terecht is gekomen , is de politieke filosofie geweest dat een Palestijnse staat het sluitstuk is van een vredesproces, zegt Van Veen. “Landen als Frankrijk komen nu langzaam tot de conclusie dat een Palestijnse staat juist een voorwaarde of een startpunt is voor een vredesproces.”
Frankrijk blijft een grootmacht op het wereldtoneel. “Uiteraard niet van de categorie China of de Verenigde Staten. Maar Frankrijk is bijvoorbeeld wel een permanent lid van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Hierdoor is de beslissing van Macron een sterk symbolisch signaal. Dat kun je ook terugzien in hoe diverse Israëlische politici hierop reageren. Alsof ze door een wesp gestoken zijn.”
Bron: NOS