Hollanda hükümetine konut kredisi faiz indirimi yılda yaklaşık 10 milyar euroya mal oluyor. Bu avantajlar öncelikle en yüksek gelir sahiplerine sağlanıyor. Başka hiçbir yerde ev sahipleri bu kadar yüksek bir vergi avantajından yararlanmıyor ve Hollandalıların konut kredisi yükü Avrupa’nın en yüksekleri arasında yer alıyor.
OECD’ye göre dünyanın en yükseklerinden biri olan Hollanda’daki konut alıcılarına yönelik vergi avantajı, 2023’ten beri arttı. Bunun başlıca nedeni yükselen faiz oranları, ev fiyatları ve buna bağlı yüksek konut kredisi maliyetleridir. Hollanda İstatistik Kurumu’nun (CBS) verilerine göre, 2024 yılında toplam vergi avantajı 9,5 milyar euro oldu ve bu da bir önceki yıla göre 600 milyon euro daha fazla. 2023 yılına kadar, düşen faiz oranları ve konut kredisi faiz indiriminin aşamalı olarak kaldırılması nedeniyle vergi iadesi aslında azalmıştı. Konut kredisi faiz indirimi veya konut borcu olmaması veya az olması nedeniyle indirim hakkına sahip 4,7 milyon hane (Hillen Yasası) ayda ortalama 168 euro geri ödeme aldı. En yüksek gelir dilimindeki %20’lik kesim için bu rakam 256 euro iken, en düşük gelir grubunda 30 euro’dur. Dahası, en düşük gelirli haneler, ev sahibi olma olasılıkları çok daha düşük olduğu için bu indirimi çok daha az sıklıkla kullanıyor: En yüksek gelir grubunun %90’ından fazlasına kıyasla, bu kesimin sadece %13’ü geri ödemeye hak kazanıyor.
Hollanda’da ev sahipliği oranı AB ortalamasına yaklaşık olarak eşittir; sakinlerin üçte ikisi kendi evlerinde yaşamaktadır. Bununla birlikte, Hollanda’daki ipotekler gayri safi yurtiçi hasılaya kıyasla çok yüksektir. Toplam ipotek borcu Hollanda’dakinden nispeten daha yüksek olan tek ülke İsveç’tir. Orada da, Hollanda’dakinden önemli ölçüde daha düşük olsa da, ev sahipleri için vergi avantajları bulunmaktadır.
Bu hafta, konut kredisi faiz indirimi bir kez daha gündemin en önemli noktalarından biri oldu. Vergi dilimlerindeki bir düzenleme nedeniyle, indirim gelecek yıl istemeden 281 milyon euro artacak. Parlamento çoğunluğu bu genişlemeye karşı çıkmak istiyor, ancak koalisyon bölünmüş durumda. VVD, faiz indirimi sisteminin değişmediğine, dolayısıyla bir düzeltmenin gerekli olmadığına inanıyor.
Bir diğer sorunlu konu ise 2001 yılında alınan ipoteklerle ilgili: 30 yıllık azami vade o yıl yürürlüğe girdi. Şimdi 2031 yaklaşırken, hangi ipoteklerin söz konusu olduğunu belirlemek çok zor görünüyor. Bu hiçbir yerde kayıt altına alınmadığı için Vergi ve Gümrük İdaresi kuralları uygulayamıyor.
Maliyeden Sorumlu Devlet Sekreteri Eelco Eerenberg (D66), Cuma günü Bakanlar Kurulu toplantısının ardından yaptığı açıklamada, bu hükümet döneminde bir çözüm bulmayı amaçladığını söyledi. Bu haftanın başlarında, Başbakan Yardımcısı Dilan Yeşilgöz ve Maliye Bakanı Eelco Heinen (her ikisi de VVD), çözümün bir sonraki hükümete bırakılabileceğini belirtmişti.