
Hollanda’da vergi planının kabul edilmesinde belirleyici rol oynayan DENK Partisi, son haftalarda siyasi gündemin merkezine yerleşti. Ancak tartışmalar yalnızca partinin siyasi tutumu ve hükümetle yaptığı görüşmelerle sınırlı kalmadı. VVD, JA21, Groep Markuszower ve Mona Keijzer’in, DENK’li milletvekillerinin Müslüman kimlikleri ve göçmen kökenleri üzerinden partiye yönelik güvensizlik ifadeleri kullanması dikkat çekti.
Salı akşamı parlamentoda yaşanan tartışmada Groep Markuszower milletvekili Gidi Markuszower, CDA lideri Henri Bontenbal’a hitaben, “Hollanda’yı uğursuz bir gelecek bekliyor. Çünkü Müslüman Kardeşler Hollanda’nın iyiliğini istemiyor” ifadelerini kullandı. Markuszower’in bu sözlerle DENK’in üç milletvekilini hedef aldığı belirtildi.
Aynı akşam Mona Keijzer de Bontenbal’a yönelik konuşmasında DENK’in İsrail konusundaki tutumunu gündeme getirdi. Keijzer, “İkimiz de biliyoruz ki cumartesi insanlarından sonra sıra pazar insanlarına gelecek” sözleriyle tartışmayı dini kimlik üzerinden sürdürdü.
Vergi anlaşması siyasi tartışmanın ötesine geçti
Tartışmanın arka planında, hükümetin vergi planının kabul edilmesi için DENK ile yapılan görüşmeler bulunuyor. CDA lideri Henri Bontenbal, D66 ve muhalefet partileriyle birlikte vergi düzenlemesi üzerinde çalışmış, ancak koalisyon ortağı VVD bu sürecin dışında kalmıştı. Yaşanan anlaşmazlık, hükümetin düşme ihtimalini gündeme getirecek kadar ciddi bir krize dönüşmüştü.
Ancak Markuszower ve Keijzer’in açıklamaları, vergi anlaşmasının içeriğini eleştirmenin ötesine geçerek DENK milletvekillerinin Müslüman ve göçmen kökenleri nedeniyle güvenilir olmadıkları imasında bulundu.
Bu yaklaşım, pazartesi günü parlamentonun entegrasyon konulu komisyon toplantısında da gündeme geldi. Toplantıda DENK temsilcileri bulunmazken JA21 milletvekili Annabel Nanninga, DENK ile yapılan vergi anlaşmasını entegrasyon açısından büyük bir sorun olarak nitelendirdi. Nanninga, DENK’li siyasetçilerin “İslamcılar” olarak ülke yönetiminin merkezine yerleştiğini ileri sürdü.
VVD milletvekili Ingrid Michon-Derkzen de siyasi İslamın Hollanda’ya girmesini önlemek için son derece dikkatli olunması gerektiğini söyledi.
‘Müslüman siyasetçiler Truva atı gibi görülüyor’
Siyasi tartışmalarda kullanılan “İslamcılar” ve “siyasi İslam” kavramlarının özellikle dikkat çekici olduğu belirtiliyor. Bu kavramlar, din ile devlet arasında ayrım bulunmayan ve dini kuralların siyasi yönetimde belirleyici olmasını savunan katı bir siyasi ideolojiyi ifade ediyor. Ancak uzmanlara göre bu terimler, 11 Eylül saldırılarından sonra terörizm ve şiddetle de güçlü biçimde ilişkilendirilmeye başlandı.
Oxford Üniversitesi’nden siyaset bilimci Sanne van Oosten, Hollanda’da İslamofobi ve DENK üzerine yaptığı araştırmalara dayanarak, Müslüman siyasetçilerin uzun yıllardır benzer şüphelerle karşı karşıya kaldığını belirtiyor.
Van Oosten, “Müslüman siyasetçiler çoğu zaman Truva atı gibi görülüyor” değerlendirmesinde bulundu.
VVD milletvekili Michon-Derkzen’in siyasi İslamın ülkeye “sızmasından” söz etmesini de bu yaklaşımın çarpıcı bir örneği olarak gösteren Van Oosten, Müslüman siyasetçilere yönelik mesajın çoğu zaman aynı olduğunu ifade etti: “Onlara güvenemezsiniz. Bir şey söylerler ama aslında başka bir şeyi kastederler.”
DENK’in seçim programı hukuk devleti sınavından geçti
Van Oosten’in araştırmalarında dikkat çektiği bir başka konu da Müslüman ve Müslüman olmayan seçmenlerin siyasi görüşleri arasındaki benzerlikler. Araştırmaya göre iki grup, siyasi konuların büyük bölümünde genel olarak benzer düşüncelere sahip. Müslüman seçmenler göç konusunda biraz daha olumlu bir yaklaşım sergilerken, eşcinsellerin toplumda kabulü konusunda farklılıklar görülüyor.
Van Oosten, Hollanda siyasetinde Müslüman siyasetçilere yönelik ayrımcılığın yaygın olduğunu savunarak, “Müslüman olduğunuz anda zaten şüpheli görülüyorsunuz. İslamofobi, Hollanda siyasetinde geniş ölçüde kabul gören bir olgu hâline geldi” dedi.
DENK’in siyasi programıyla ilgili dikkat çekici bir başka değerlendirme ise Hollanda Barolar Birliği tarafından yapılan hukuk devleti incelemesinden geldi. Son genel seçimlerde partinin seçim programında hukuk devletini zayıflatacak herhangi bir öneriye rastlanmadığı bildirildi.
Aynı incelemede VVD’nin programında dokuz, JA21’in programında ise 18 önerinin hukuk devleti açısından sorun oluşturabileceği değerlendirildi.
Van Baarle: ‘Kötü niyetim varmış gibi davranılıyor’
DENK lideri Stephan van Baarle, parlamentodaki tartışmalar sırasında Markuszower ve Keijzer’in açıklamalarına sert tepki gösterdi.
Van Baarle, “Hollandalılar için çözüm üretmeye çalışan bir siyasi partiye parlamentoda bu şekilde yaklaşılması gerçekten utanç verici” dedi.
Birkaç gün sonra konuyla ilgili yeniden değerlendirmede bulunan Van Baarle, parlamentoda partisinin farklı bir muameleye maruz kaldığını belirterek, “Çoğu zaman kötü niyetliymişim gibi davranılıyor. Sürekli şüphelerle ve komplo teorileriyle karşı karşıya kalıyoruz” ifadelerini kullandı.
Van Baarle’nin kendisi Müslüman değil. İnanç konusunda kesin bir yargıya sahip olmadığını ifade eden agnostik bir görüşü benimsiyor.
VVD’nin tutumu da tartışma konusu oldu
Tartışmada VVD’nin tutumu da dikkat çekti. Çünkü VVD milletvekili Michon-Derkzen, DENK ile yapılan anlaşmayı siyasi İslam açısından tehlikeli bulduğunu açıklamıştı. Ancak bir gün sonra VVD’li isimlerin de vergi planı konusunda destek almak amacıyla DENK ile temas kurduğu ortaya çıktı.
Van Baarle, partisinin dini inançlardan ilham alabileceğini ancak siyasi İslamı hedefleyen bir yapılanma içinde olmadığını belirterek, “Öncelikle şunu söyleyeyim: Biz kesinlikle siyasi İslamı hedeflemiyoruz. Elbette dinlerden, İslam da dâhil olmak üzere, ilham alıyoruz” dedi.
VVD’nin bu yaklaşımını çelişkili bulduğunu ifade eden Van Baarle, SGP, ChristenUnie ve CDA gibi Hristiyan kimliği taşıyan partilerin varlığının sorun edilmediğini, buna karşılık DENK’in Müslüman kimliği üzerinden eleştirilmesini sorguladı.
Van Baarle, son haftalarda yaşananların kendisine ayrımcılığın hâlâ var olduğunu bir kez daha gösterdiğini belirterek, “Benim istediğim tek şey birlikte yaşayabilmek. Kökeni, cinsel yönelimi veya inancı ne olursa olsun herkesin bir arada yaşayabilmesini istiyorum” diye konuştu.
Nu.nl
