Hollanda siyasetinde hükûmet krizinin derinleşmesiyle birlikte, VVD’nin koalisyondan ayrılması durumunda nasıl bir tablo ortaya çıkacağı tartışılıyor. VVD olmadan D66 ve CDA’nın hükûmette kalması ihtimali de gündemde.

VVD lideri Dilan Yeşilgöz, kabinenin üst düzey isimleri arasında yapılan kriz toplantısının ardından basına açıklamalarda bulundu. D66 ve CDA’nın, PRO ve Volt tarafından önerilen vergi planı değişikliğine destek vermesiyle koalisyon içindeki gerilim zirveye ulaştı. Vergi planı kabul edilmesine rağmen, planı hazırlayan bakanın desteği olmadan yasalaştı. Bu gelişme, hükûmet üzerindeki baskıyı daha da artırdı.

D66 ve CDA, VVD olmadan yola devam edebilir mi?

Koalisyonun üst düzey temsilcileri, bundan sonra nasıl bir yol izleneceğini görüşmek üzere cumartesi sabahından bu yana Hilversum’da toplantı yapıyor.

VVD lideri Dilan Yeşilgöz, cuma akşamı yaptığı açıklamada, üç koalisyon partisinin birlikte krala giderek hükûmetin istifasını sunabileceğini belirtmişti. Yeşilgöz, azınlık hükûmetinin işleyemeyeceğine karar verilmesi hâlinde çoğunluk hükûmetine geçilmesinin de seçenekler arasında bulunduğunu söylemişti.

Ancak Yeşilgöz’ün dile getirmediği bir başka ihtimal daha var: VVD’nin hükûmetten kendi isteğiyle çekilmesi.

Bu seçeneğin önünde önemli siyasi ve idari gerekçeler bulunuyor. VVD’nin kabineden ayrılması durumunda D66 ve CDA’nın en azından bir süre daha birlikte yönetimde kalması mümkün.

Yeni seçimlerin en erken mayıs ayında yapılabileceği belirtiliyor. Bu süre içinde gelecek yılın bütçelerinin hazırlanması ve birkaç ay sonra yayımlanacak İlkbahar Bütçe Notu’nun (Voorjaarsnota) tamamlanması gerekiyor. Söz konusu belge, 2028 yılı bütçesinin genel çerçevesini de belirleyecek.

VVD’nin çekilmesi hâlinde geride kalacak D66-CDA azınlık hükûmetinin, önemli kararları alırken sol muhalefetin desteğine dayanabileceği değerlendiriliyor. VVD cephesindeki endişe de bu yönde.

Geçtiğimiz hafta vergi planı üzerinde yapılan görüşmeler, bu ihtimalin somut bir örneği olarak gösteriliyor. Böyle bir durumda VVD, hükûmetin politikalarının belirlenmesinde etkisini kaybedebilir. Bu değerlendirme, AD gazetesi siyasi muhabiri Hans van Soest tarafından da dile getiriliyor.

Kabine düşerse VVD’li bakanları ne bekliyor?

VVD’nin hükûmetten çekilmesinin bir başka önemli sonucu da partinin kabinedeki bütün temsilcilerinin görevlerini kaybetmesi olacak.

Savunma Bakanı ve VVD lideri Dilan Yeşilgöz de bu durumda bakanlık görevini bırakmak zorunda kalacak. Bu gelişme, yeni bir seçim kampanyası öncesinde siyasi konumunu belirlemesini zorlaştırabilir.

Yeşilgöz’ün yeniden Temsilciler Meclisi’ne (Tweede Kamer) dönerek partisinin meclis grubuna liderlik etmesi mümkün. Ancak bunun için mevcut VVD milletvekillerinden birinin görevinden ayrılması gerekiyor.

Öte yandan Jetten hükûmetinin düşmesi, otomatik olarak erken seçim yapılacağı anlamına gelmiyor. Temsilciler Meclisi geçen hafta, böyle bir durumda öncelikle mecliste bir görüşme yapılmasını kararlaştırdı. Bu görüşmede mevcut hükûmetin yeniden uzlaştırılması ya da yeni bir hükûmet oluşturulması seçenekleri değerlendirilebilecek.

Önceki hükûmet krizlerinde başbakan, bakanların istifalarını sunmak üzere doğrudan krala gitmişti. Ancak bu kez sürecin aynı şekilde ve hemen ilerlemesi beklenmiyor. Bu durum, Yeşilgöz’ün siyasi tutumunu daha da karmaşık hâle getiriyor.

VVD ile yeniden iş birliği mümkün mü?

Siyasi krizin ardından VVD ile diğer partiler arasında yeniden iş birliği kurulup kurulamayacağı da tartışma konusu.

Volt lideri Laurens Dassen, bu konuda kuşkularını dile getirdi. VVD’nin mevcut tutumuyla hükûmeti adeta rehin aldığını savunan Dassen, partiyle bu koşullarda çalışmanın mümkün olmadığını söyledi.

Dassen, WNL televizyonuna yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Bu ülkede ilerleme sağlamak için VVD’ye kesinlikle ihtiyacımız var. Ancak bunun için partinin tutumunu değiştirmesi gerekiyor. Her konuda yüzde 100 istediğinizin gerçekleşmesini bekleyerek siyaset yapılamaz.”

VVD’nin hassasiyet gösterdiği “milyonerler vergisi”ni de içeren sol bir uzlaşmanın intikam girişimi olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği sorusuna ise Dassen, VVD’lilerin siyasette yaşanan sert tartışmalara alışık olması gerektiğini belirterek yanıt verdi.

Dassen, “Onlar siyasetin içindeler. Siyasette zaman zaman mücadele daha sert yürütülür. Son aylarda VVD’nin, hükûmetin PRO ve Volt’a sürekli verdiği mesajlara rağmen servet vergisi konusunda en küçük bir adım atmaya bile hazır olmadığını gördük” dedi.

Metro