
Koalisyon ortakları arasında tırmanan krizin ardından hükümetten ayrılmak VVD için mantıklı bir seçenek gibi görünse de bu karar partiye pahalıya mal olabilir. VVD’nin çekilmesi durumunda D66 ve CDA, önemli siyasi konularda sol muhalefetin desteğiyle hükümeti geçici olarak sürdürebilir. Ancak VVD lideri Dilan Yeşilgöz’ün ve diğer VVD’li bakanların siyasi geleceği de bu kararda önemli rol oynuyor.
Hans van Soest – 15 Kasım 2026
VVD seçmenlerinin çoğunluğu, EenVandaag Kamuoyu Araştırma Paneli tarafından yapılan ankete göre partilerinin hükümetten çekilmesini istiyor. Ancak VVD lideri Dilan Yeşilgöz şimdilik böyle bir adım atmayı düşünmüyor.
Yeşilgöz, ya hükümette “köklü bir yeniden yapılanma” yapılmasını ya da üç koalisyon ortağının birlikte Kral’a istifalarını sunmasını istiyor.
Koalisyonun üst düzey yöneticileri, cumartesi sabahından bu yana Hilversum’da hükümetin geleceğini görüşmek üzere bir araya geliyor.
Yeşilgöz, cuma akşamı yapılacak görüşmelerle ilgili olarak şu açıklamayı yaptı: “Üçümüz birlikte karar verip Kral’a gidebiliriz. Son kararı seçmen verir. Azınlık hükümetinin işleyemediğine ve çoğunluk hükümetine ihtiyaç olduğuna karar verebiliriz. Önümüzde farklı seçenekler var. Ancak bu şekilde devam edilemeyeceği artık açık.”
Ancak Yeşilgöz’ün dile getirmediği bir seçenek daha bulunuyor: VVD’nin hükümetten tek başına çekilmesi.
Bu seçeneğin gündeme getirilmemesinin ise önemli nedenleri var.
Solun desteğiyle hükümet devam edebilir
Bunun öncelikle siyasi ve içerikle ilgili bir nedeni bulunuyor.
VVD hükümetten çekilirse D66 ve CDA, en azından geçici olarak iki parti hâlinde hükümeti sürdürmeye çalışabilir.
Yeni seçimlerin en erken mayıs ayında yapılması bekleniyor. Bu süre içinde ise çözülmesi gereken çok sayıda önemli konu bulunuyor.
Gelecek yılın bütçelerinin kabul edilmesi ve birkaç ay içinde Bahar Bütçe Raporu’nun (Voorjaarsnota) hazırlanması gerekiyor. Bu rapor özellikle önemli; çünkü 2028 yılı bütçesinin genel çerçevesi de burada şekillendirilecek.
VVD’nin endişesi, geriye kalan D66-CDA azınlık hükümetinin bu önemli kararları sol muhalefetin desteğiyle alabilecek olması.
Geçtiğimiz hafta vergi planı konusunda yaşanan tartışmalar da bu ihtimali ortaya koydu.
Böyle bir durumda VVD siyasi karar alma sürecinin dışında kalacak ve hükümetin politikalarına yön verme imkânını kaybedecek.
Yeşilgöz ve VVD’li bakanlar görevlerini kaybedebilir
VVD’nin hükümetten tek başına çekilmek istememesinin bir başka nedeni de parti içindeki siyasi dengeler.
VVD hükümetten ayrıldığı takdirde partinin bütün bakanları ve devlet sekreterleri görevlerini kaybedecek. Buna şu anda Savunma Bakanı olan parti lideri Dilan Yeşilgöz de dâhil.
Bu durum, yaklaşan seçim kampanyasında Yeşilgöz’ün kendisini ve partisini öne çıkarmasını zorlaştırabilir.
Yeşilgöz elbette Temsilciler Meclisi’ne (Tweede Kamer) dönerek VVD Meclis Grubu Başkanı sıfatıyla siyasi liderliğini sürdürebilir. Ancak bunun için önce VVD grubundaki milletvekillerinden birinin görevinden ayrılması gerekiyor. Bunun kendiliğinden gerçekleşmesi ise kesin değil.
Önceki hükümetin düşmesi sırasında benzer bir durum, dönemin NSC lideri Eddy van Hijum’un başına gelmişti.
Partisinin hükümetten çekilmesi üzerine Van Hijum, seçim kampanyası boyunca siyasi görünürlüğünü koruyabilmek için Temsilciler Meclisi’nde kendisine bir yer açılmasını beklemek zorunda kalmıştı.
Bu konuda NSC milletvekili Diederik Boomsma’nın JA21’e geçmesi ve sandalyesini boşaltması Van Hijum’un işini kolaylaştırmıştı.
Eski PvdA lideri Wouter Bos da 2010 yılında benzer bir ikilemle karşı karşıya kalmıştı.
Balkenende IV hükümetinde Maliye Bakanı olarak görev yapan Bos, partisinin hükümetten ayrılması üzerine Meclis’e dönmemeyi tercih etmiş ve birkaç hafta sonra parti liderliğinden de ayrılmıştı.
Hükümet düşerse hemen erken seçim yapılacağı kesin değil
Öte yandan Jetten hükümetinin düşmesi durumunda mutlaka erken seçime gidileceği de kesinleşmiş değil.
Temsilciler Meclisi geçen hafta, böyle bir durumda öncelikle Meclis’te bir siyasi görüşme yapılmasını kararlaştırdı.
Bu görüşmede ya mevcut siyasi krizin ardından kalan parçaların bir araya getirilerek uzlaşma aranması ya da yeni bir hükümet oluşturulması seçenekleri değerlendirilebilecek.
Önceki hükümetlerin düşmesinin ardından başbakanlar, bakanlarının istifalarını sunmak üzere doğrudan Kral’a gitmişti. Ancak bu kez aynı sürecin hemen işletilmesi beklenmiyor.
Bu durum, Dilan Yeşilgöz’ün siyasi tutumunu daha da zorlaştırıyor. Çünkü VVD’nin hükümetten ayrılması, yalnızca koalisyonun geleceğini değil, Yeşilgöz’ün ve partisinin seçim öncesindeki siyasi konumunu da doğrudan etkileyebilir.
