Kral Willem-Alexander, Hollanda Kraliyet Ailesi’nin (Oranje-Nassau Hanedanı) ülkenin sömürgecilik geçmişindeki rolünü inceleyen araştırmanın bugün açıklanan sonuçlarını “sarsıcı ve yüzleştirici” olarak nitelendirdi. Araştırma raporunun kendisine sunulmasının ardından konuşan kral, “Bu, beni etkileyen bir sonuç” dedi.
Willem-Alexander, araştırmada ortaya konulan bulguları “açık, doğrudan ve son derece çarpıcı” sözleriyle değerlendirdi. Kral, “Ne olduğunu kabul etmeden ilerleyemeyiz” ifadelerini kullandı. Ona göre geçmişle dürüstçe yüzleşmek, yeniden güven oluşturmanın ön koşulu.
Araştırmaya göre Oranje-Nassau Hanedanı, yüzyıllar boyunca sömürgeciliğe destek verdi ve bundan önemli ölçüde maddi kazanç sağladı. Bununla birlikte hanedanın Hollanda’nın sömürge politikaları üzerinde sınırlı bir etkisi olduğu belirtildi. Ancak Kraliçe Juliana’nın 1948’de tahta çıkmasına kadar Oranjelerin bu uygulamaları değiştirmek için de çok az girişimde bulunduğu ortaya konuldu.
Araştırmanın sonuçları, başaraştırmacı Gert Oostindie’nin raporun özetini okumasının ardından krala sunuldu. Willem-Alexander araştırmacılara teşekkür ederek, “Çalışmanızı kapsamlı, hatta son derece kapsamlı bir şekilde yürüttünüz” dedi.
Kral araştırmayı kendisi finanse etti
Araştırmayı finanse eden Willem-Alexander, çalışmanın başından itibaren araştırmanın “tamamen ama gerçekten tamamen bağımsız” olması gerektiğinin açık olduğunu vurguladı.
Kral, “Çalışma sağlam ve bilimsel olmalıydı. Toprağın derinliklerine kadar inilmeliydi” ifadelerini kullandı. Ayrıca araştırma sonuçlarının herkesin erişimine açık olmasını istediğini belirtti.
Willem-Alexander, üç yıl önce yaptığı özür konuşmasına atıfta bulunarak, “Oranje-Nassau Hanedanı’nın sömürge tarihindeki ve kölelikteki rolü üzerine daha önce de düşündüm” dedi.
Ancak kral, söz konusu araştırmanın bundan daha ileriye gittiğini belirtti. Araştırmanın yalnızca o dönemdeki hükümdarların ve kralların “açıkça görülen eylemsizliğini” ortaya koymadığını ifade eden Willem-Alexander, “Siz, sömürgecilik ve köleliğin hükümdarlar ve krallar tarafından aktif biçimde desteklendiğini, buna direnişlerin bastırılmasına verilen desteğin de dahil olduğunu gösteriyorsunuz” dedi.
Kral ayrıca, büyükannesi Juliana’nın döneminden önce “alışılmışın dışında, karşıt yönde bir liderliğin eksik olduğunu” söyledi. Willem-Alexander, böyle bir liderliğin belki de fark yaratabileceğini ifade etti.
“Bu araştırma bir son değil, bir teşvik”
Yaklaşık 60 araştırmacının, dört kişilik bir komisyonun yönetiminde yürüttüğü çalışmaya da değinen Willem-Alexander, araştırmanın bir “sonuç” olmadığını, aksine “bir teşvik” niteliği taşıdığını söyledi.
Kral, “Geçmişi değiştiremem ama bugün ve gelecek için elimden gelen en iyi şekilde olumlu bir katkı sağlayabilirim” dedi.
Willem-Alexander konuşmasının sonunda, araştırmanın ortaya koyduğu “rahatsız edici sonuçların”, tahta çıkarken ettiği yeminin gereğini yerine getirme konusundaki çabalarını sürdürmesi için kendisine ek bir teşvik olduğunu belirtti.
Kral, söz konusu yeminin, “tüm Hollandalıların ve ülkede yaşayan herkesin özgürlüğünü ve haklarını korumak” olduğunu hatırlattı.