Cuma gününden beri Amsterdam’da, belediyeyle ilgili bilgi talebi olan herkesin gidebileceği bir ‘halka açık bilgi merkezi’ bulunuyor. Merkez, belediye içindeki davranışları değiştirmeye yönelik bir girişimin parçası olup, daha fazla şeffaflığa yol açmayı amaçlıyor.
Belediye Başkanı Halsema, Şehir Arşivleri’ndeki açılışta şunları söyledi: ‘Her sakin, belediyenin ne üzerinde çalıştığını öğrenebilir.’
Vijzelstraat’taki Şehir Arşivleri binasında bulunan merkez, Belediye Başkanı Femke Halsema tarafından resmen açıldı. Kişisel belgeler için belediye gişesinin tamamlayıcısı veya yerine geçmesi amaçlanmamıştır, ancak belediye karar alma süreçlerine daha fazla bilgi edinmek için Açık Hükümet Yasası (Woo) kapsamında talep edilebilecek türden kamu bilgilerine odaklanmaktadır.
Halsema, ‘dünyanın ilk halka açık bilgi merkezi’nden gurur duyduğunu söyledi. Belediye kararlarını çevreleyen süreç hakkında bilgi sağlamayı amaçlıyor. “Her sakin, belediyenin ne üzerinde çalıştığını öğrenebilir. Bütçeler ve sübvansiyonlar hakkındaki tartışmalardan, çatı pencereleri ve oyun alanları hakkındaki kararlara kadar.” Belediye başkanına göre, bu durum siyasi kurumlara olan güvenin yeniden tesis edilmesine katkıda bulunabilir. “Şeffaflık, saklanacak bir şey olmadığını göstermekten daha fazlasıdır. Hükümet, aldığı kararlar hakkında bilgi vermelidir. Hangi hususlar dikkate alındı? Tartışmalara kimler katıldı? Hangi bilgileri kullandılar? Bu şekilde kamuoyu tartışmasını güçlendiriyoruz.”
Potansiyel sürtüşme
Belediyenin Bilgi Komiseri Sofie Bustraan, merkezi ‘demokratik bilgi alışverişi’ yeri olarak nitelendirdi. “Herkes burada bilgi arama, bulma ve kullanma konusunda yardım alabilir ve burası fikir alışverişi için bir yerdir.”
Açılış öncesinde, belediye son birkaç aydır uzmanlar, sakinler ve kamu görevlileriyle şeffaflığın anlamı hakkında görüşmeler düzenledi. Geçen hafta, kamu görevlileri ve sakinler küçük gruplar halinde daha fazla şeffaflık için çabalamanın pratik sonuçları ve süreçteki potansiyel sürtüşmeler hakkında konuştular. Ayrıca, Woo’nun taleplerine sadece harfiyen değil, ruhuna da uygun hareket etmeyi amaçlayan bir “kamuya açık erişim vizyonu” da hazırlanmıştır. Bu belge, sürtüşmenin nerede olduğunu da ortaya koymaktadır. Kamu hizmetinde, her şeyi açıkça ortaya koymak genellikle zor olarak kabul edilir. Bir yetkili belgede bunu şu şekilde ifade ediyor: “Kamu yararına çalışması ve açık yönetimi savunması gereken belediye teşkilatının, aktif açıklama konusunda bu kadar çok zorlanması gerçekten garip. Bu, teşkilatınızın varoluş nedeninin ta kendisiyle çelişiyor.”
**Kamuya Açık Erişim Bir Angarya Olarak**
Belgeye göre, kamuya açık erişim bir “angarya” olarak görülüyor; “gerçek” işin yanında yapılması gereken ve ancak ilgili bir tarafın veya gazetecinin belediyeden belirli bilgiler talep ettiği bir Woo talebi sunulduğunda devreye giren bir şey. Ve: “Kamuya açık erişimin sonuçlarından korkuluyor.”
Belge, bir gazetecinin Woo taleplerine uymanın uzun sürmesinden ve bilgilerin saklanmasından şikayet ettiğini aktarıyor. Kamu erişim merkezinin açılması, tüm bunları değiştirmeye yardımcı olmayı amaçlıyor. Amaç, belediyenin sadece karar alma sonrasında değil, öncesinde ve politika süreci sırasında da kendi inisiyatifiyle daha fazla bilgi açıklamasıdır. Bu, muhtıraya göre, belediyedeki herkesin çalışmalarının bir parçası olarak ‘aktif şeffaflık’ın benimsenmesini gerektiren bir davranış değişikliğini zorunlu kılıyor.