Senato, sivil toplum örgütlerinin finansmanı yoluyla hukukun üstünlüğünün zayıflatılmasıyla mücadele etmeyi amaçlayan yasayı reddetti. Sonuç olarak, özgür olmayan ülkelerden derneklere ve vakıflara, dini mezhepler ve camiler de dahil olmak üzere, yapılan bağışlara yönelik daha sıkı kontroller gündemden kalktı.
Yasa on yıldır geliştirme aşamasındaydı. Geçen yıl, tasarı Temsilciler Meclisi’nde büyük bir çoğunluk elde etmişti, ancak son derece eleştirel olan Senato’da, geçen hafta yapılan esaslı tartışmada bu çoğunluk sağlanamadı. Sonuç olarak, Salı günü sadece VVD, PVV, SGP ve JA21 lehte oy kullandı.
Temsilciler Meclisi’nde yasayı kabul eden partiler şimdi geri adım attı. D66, BBB, SP, ChristenUnie ve CDA, Senato’da yasanın amaçlanan kullanım için çok ağır bir önlem olduğunu düşündüler. Kabineye göre, belediye başkanları ve Kamu Savcılığı (OM) gelecekte şüpheli kurumların defterlerine ‘yılda iki ila beş kez’ erişim sağlamak zorunda kalacak.
Ancak, Senato’daki önceki bir oturumda, hem Belediye Başkanları Birliği hem de OM başkanı bu yetkiye hiç de sıcak bakmadıklarını belirttiler. Belediye başkanları kendi belediyelerindeki tarafsız konumlarından endişe duyarken, OM başkanı Rinus Otte’ye göre, ‘her işe el atan’ bir kurum olarak görevlendirilmenin hiçbir faydasını görmediler.
Adalet ve Güvenlik Bakanı (VVD) David van Weel, geçen haftaki tartışmada yasanın gerçekten gerekli olduğunu vurguladı. Yasama geçmişinin “son derece uzun bir geçmişe” sahip olduğunu kabul eden Van Weel, aynı zamanda şunları söyledi: “On yıl sonra yasanın hala gerekli olup olmadığını sorarsanız, bildiğim ve edindiğim tüm deneyimle size şunu söylerim: evet, belki de her zamankinden daha fazla.” Yabancı etki geçmişe ait değildir.
Uzun sakal
Van Weel, yasayı “uygun olduğunda ancak araç kutusundan çıkarılacak çok özel bir araç” olarak tanımladı. Bununla, hükümetten sürekli bilgi talepleriyle karşı karşıya kalmaktan korkan sivil toplum örgütlerinin endişelerini gidermek istedi. Vakıfların Ticaret Siciline mali belgeler sunmaları gerekecekti. Van Weel: “Bunu zamanın gereklerine uygun ve şu anda eksik olan bir araç olarak görüyorum.”
Senato buna katılmadı. BBB Senatörü Robert van Gasteren: “Ek bir yasaya duyulan ihtiyaç görünüşe göre azdır.” Paul van Meenen (D66), Senatonun görevinin yasama tekliflerinin “uygulanabilirliğini, yürürlüğe konulabilirliğini ve yasallığını” denetlemek olduğunu belirtti. “Tüm sivil toplum için ek düzenleyici baskı öngördü ki bunu istenmeyen bir durum olarak görüyoruz.”
Senato, kısa bir süre içinde ikinci kez bir yasa tasarısını engelledi. Bu ayın başlarında, kabine, boşanmanın ardından büyükanne ve büyükbabaların mahkemeden torunlarıyla görüşme hakkı talep etme eşiğini düşürmeyi amaçlayan bir yasa tasarısının görüşülmesini durdurdu. Burada da birçok senatör, yasanın gerçekten gerekli olup olmadığı konusunda şüphe duydu. Nisan ortasında Senato, eski Bakan Marjolein Faber’in (PVV) tartışmalı iki sığınma yasasını görüşecek. Bu yasalar için de çoğunluğun sağlanması henüz kesin değil.